O Enfant Terrible

Hoxe veño contar a historia dun neno singular, dunha nai e dun pai exemplares e dun sistema vergoñento. A historia é real, pero por motivos de intimidade das persoas involucradas, non darei detalles concretos como nomes de persoas ou lugares. Ademais, tanto ten onde e a quen aconteceran estes feitos, o importante é que aconteceron, e penso que paga a pena contalos.

Érase unha vez unha parella que vivía cun neno nalgún lugar preto dun frondoso bosque, cheo de especies aínda autóctonas, e de animáis soltos. O neno medrara e criárase no rural, no medio das montañas, xogando entre os vales, e aprendendo desde moi pequeno a recoñecer as prantas, as árbores, e a non ter medo a caerse nin a facerse feridas, que el mesmo pronto foi quen de curarse, recollendo herbas de aquí e de acolá. Estaba feito todo un pirata, e non coñecía as distraccións nin os medos da vida moderna que outros nenos coma el levaban na cidade. El non sabía de pantallas, videoxogos ou redes sociais, pero era capaz de construír por el mesmo cabanas nas árbores, e fabricaba mobles e xoguetes cos que logo facía marabillas.

Un día, o neno medrou, e chegou o momento para a súa nai e pai de decidir se querían levalo á escola ou loitar por obter o dereito a escolarizalo na casa, e facerse cargo elas mesmas da súa educación. Ao final, por evitarse problemas e camisas burocráticas de once varas, decidiron que o neno iría ao colexio máis cercano, nunha vila de tamaño mediano a uns cantos kilómetros, a onde chegaba un autobús que o neno collía todas as mañás ben cedo, despois de camiñar acompañado polo seu pai ata a parada.

Ao principio, foi complicado. O noso protagonista sentía que as conversas e preocupacións da maioría de nenas e nenos da súa idade éranlle completamente alleas, non espertaban o seu interese e mesmo resultábanlle frívolas. El non sentía ningún desexo de quedar por enriba de ninguén, e tampouco pensaba que o que el tiña no coco fora máis importante, pero si tiña claro cales eran as súas prioridades. Nos momentos de recreo, sentábase nun rincón do patio a ler, ou pedía permiso para saír xogar ao monte ao carón da escola, onde sí que se sentía coma na casa. Pronto aprendeu que o mellor modo de conseguir ese permiso era darlle unha forte patada ao balón, facendo que traspasara os valos do patio do cárcere (digooo… do colexio) e dese xeito ter a excusa perfecta para ir a buscalo e desaparecer media horiña. Tamén aprendeu que ese xeito de enganar aos profesores conlevaba castigos, e entón volveuse sentir estraño, xa que el nunca fora castigado, educárano nuns valores distintos, baseados na aprendizaxe mediante o coidado e o diálogo, e non mediante a violencia ou o encerro coma reforzos negativos para a desobediencia.

Cos seus problemiñas, o noso amigo sentíase a gusto a pesar de todo e de todas, ía aprobando as asignaturas e pouco a pouco superaba as súas distancias cos outros nenos e nenas da súa clase, cos que, a pesar das diferencias, gustáballe saír a xogar.

Un día, cando este neno xa non era tan neno senón un rapaz medradiño, na escola, un mestre mandou facer un traballo, e díxolles ás alumnas que debían buscar a información pola súa conta, para familiarizarse mellor cos procesos de investigación e desenvolver non sei que cousa da súa creatividade. O avispado rapazolo tiña claro onde buscar, así que avisou á súa nai e ao seu pai e dirixiuse á biblioteca da vila, ansioso de coñecemento. E alá botou toda a tarde, collendo e volvendo a colocar libros e máis libros nas estanterías, tomando notas e saltando dunha referencia a outra. Cando a biblioteca pechaba as súas portas, aquel rapaz xa enchera varias follas do seu caderno con toda a documentación que precisaba para o seu traballo, así que apresurouse para non perder o derradeiro autobús do día cara a súa casa, e completar a tarefa.

Ía á escola moi contento porque rematara o seu traballo con bastante tempo de marxe, e ademais estaba seguro de que era un bo curro, e pensaba que o profesor estaría orgulloso e poñeríalle unha boa nota. Con todo, ao final do día, foi citado por megafonía para acudir ao despacho do director, porque o director e o xefe de estudos querían falar con el. Preocupado (pois non era parvo e ben sabía que cando te chamaban por megafonía para falar co director do colexio, non era por nada bo), deixou a mochila na recepción e alá foi.

Cando chegou, atopou á súa nai e ao seu pai alí sentadas, agardando. Pedíronlle que sentara e dixéronlle unhas palabras que colleron ao rapaz por sorpresa:

– Hai un problema co teu traballo.

Atreveuse a preguntar cal era o problema, se acaso non estaba ben documentado, ou se faltaba algo. A resposta foi aínda máis desconcertante:

– Non, ese non é o problema, ao contrario. O problema é que está demasiado ben.

Coas cellas arqueadas, sen entender, continuou escoitando. Pero aqueles homes xa non se dirixían a el, agora miraban ao seu pai e á súa nai, e con esa mesma expresión de prepotencia, preguntaban con descaro:

– Quen de vostedes axudou ao seu fillo a escribir o traballo? É obvio que este traballo non foi escrito por el…

Elas miráronse confusas, e responderon que ninguén axudara, que el mesmo avisara de que ía ir á biblioteca pública da vila dous días antes, para recoller información, e que logo traballara na casa para elaboralo, pero que o fixera só, sen axuda nin interferencias de ningún tipo. Incrédulos, volveron preguntar ao rapaz:

– De onde sacaches tanta información se se pode saber? Porque isto en Internet non aparece así como así.

El, sen mudar a súa expresión entre o medo e o desconcerto, respostou algo que deulle a volta a todo o mundo daqueles impresentables adultos con poder:

– Desculpade pero, que é Internet?

Efectivamente, non buscara a información en Internet, onde a escola, esa institución supostamente pensada para preparar ás e aos nenos e nenas para se desenvolver no mundo coma individuas libres, pensantes, autónomas, agardaba que fose buscar. Pola contra, el devorara enciclopedias, durante horas, e nin sequera o fixera cun sentimento de obriga, senón polo insaciable apetito de ferramentas coas que seguir descifrando o mundo. E iso é o que estes educadores, profesores, e demais infanticidas elegantes non podían comprender nin agardar.

Ao final, a resposta do poder, coma de costume, foi protexer o statu quo e agochar o seu ridículo malamente, obrigando ao neno a repetir o traballo, por non crer, a pesar de todo, de que xuraron e perxuraron que ninguén o axudara, que fose capaz de tal labor de investigación sen que ningunha “man experta” dun adulto tivera que facelo por el. E o neno ficou pensando que se cadra tiñan razón, e debía acudir a ese lugar chamado Internet, onde, polo visto, todo era máis sinxelo de atopar e a información, ademais, semellaba máis válida e apta para o uso escolar. Os libros, coma os xoguetes feitos coa madeira recollida dos montes, as feridas curadas con herbas silvestres e as cancións ao carón do lume da lareira no inverno, debían ser cousa do pasado. A alienante e noxenta modernidade da sociedade civil(izada) tamén era temario que entraba no exame, e o noso amigo aínda non o dominaba. E non quería suspender. Aos nenos que suspendían pasábanlles cousas malas, e os homes sabios que usaban Internet dicían que se suspendías a túa vida sería un fracaso, e o coitado tampouco entendera moi ben o que era iso do éxito e o fracaso, pero o de fracasar non soaba moi ben.

Disnomia o “Enfant Terrible”